Nabycie lub odrzucenie spadku możemy poświadczyć zarówno w sądzie, jak i u notariusza. Musimy jednak zdawać sobie sprawę, że nie w każdej sytuacji można załatwić sprawę spadkową w kancelarii notarialnej. Notariusz na ogół jest pomocny przy tworzeniu umowy darowizny na wypadek śmierci, a także przy sporządzaniu wydziedziczenia.
By poświadczyć prawo do spadku w sądzie konieczne jest złożenie odpowiedniego wniosku o stwierdzeniu nabycia spadku. Wnioskodawcą może być w takiej sprawie właściwie każda osoba, która ma w tym interes prawny. Z takim dokumentem występują jednak głównie spadkobiercy, a także wierzyciele spadkodawcy i spadkobierców.
Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku należy złożyć we właściwym sądzie rejonowym (ustala się go na podstawie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy). Decydując się na postępowanie spadkowe w sądzie musimy też pamiętać o dołączeniu określonych załączników, które są wymagane. Do wniosku należy dołączyć przede wszystkim skrócone odpisy aktów stanu cywilnego, aktu zgonu oraz ewentualnych aktów urodzenia dzieci.
Trzeba zaznaczyć, iż stwierdzenie nabycia spadku wraz z poświadczeniem dziedziczenia nie może nastąpić wcześniej niż sześć miesięcy od chwili otwarcia spadku (chyba, że zaistniała sytuacja, w które wszyscy spadkobiercy są znani i każdy z nich złożył już stosowny wniosek o odrzuceniu bądź przyjęciu spadku). Sąd po przeprowadzeniu postępowania spadkowego wydaje oświadczenie o stwierdzeniu nabycia spadku.
Możliwe jest także notarialne poświadczenie dziedziczenia (taka możliwość istnieje od 1 marca 2009 roku). By móc jednak dokonać takiego poświadczenia przed notariuszem, konieczne jest stawienie się wszystkich spadkobierców. Co więcej, pomiędzy spadkobiercami nie może istnieć jakikolwiek spór dotyczący co do sposobu dziedziczenia i podziału majątku.
Notariusz w niektórych sytuacjach może nie poświadczyć dziedziczenia. Może tak stać się chociażby wówczas, gdy w stosunku do spadku sporządzono już wcześniej akt poświadczenia dziedziczenia lub wydano postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. Co więcej, notariusz nie poświadczy też dziedziczenia, gdy spadkodawca w momencie śmierci był cudzoziemcem, nie posiadał żadnego obywatelstwa bądź w skład spadku wchodzą nieruchomości znajdujące się poza terytorium Polski.
Przy poświadczaniu dziedziczenia u notariusza konieczne jest przygotowanie tak zwanego protokołu dziedziczenia. Dopiero po jego sporządzeniu notariusz może spisać właściwy akt poświadczenia dziedziczenia, który następnie zostanie wpisany do specjalnego rejestru poświadczeń dziedziczenia.
Zarówno postępowanie spadkowe w sądzie, jak i u notariusza wiąże się z określonymi kosztami. Koszty poświadczenia notarialnego obejmują między innymi sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia oraz przygotowanie protokołu dziedziczenia. Należy też zapłacić za otwarcie i ogłoszenie treści testamentu.
